Genel Bilgi
Antik kaynaklar bugünkü Bursa'nın kurucusunu I.Prusias (M.Ö. 232-192) olarak göstermektedir.Kartaca Kralı Hannibal, Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaşı kaybedince birlikleriyle beraber I.Prusias'a sığınır. Burada zafer kazanan bir komutan gibi karşılanıp, saygı görür. Bu yakınlığa karşılık olarak Hannibal, emrindeki askerlerle bir şehir inşa eder. Buna Prusias'ın adını verip ona armağan eder.Burası İlk yerleşim bölgesi olması nedeniyle geçmişten günümüze bir çok medeniyete ait izleri görebileceğimiz Hisar Bölgesi olup, ‘Bursa Tarih ve Kültür Yolu Canlandırma Projesi’ içerisinde en önemli bölgelerden birisidir.
İlk Plan kurgusunun ünlü Kartaca Kralı Hanibal tarafından yapıldığı bir çok tarihsel kaynak tarafından ifade edilen Bursa Hisar bölgesi ilk planlama kurgusundan plansal anlamda fazla bir şey kaybetmemiştir. Bithinya,Roma ve Bizans dönemini yansıtan sur duvarları ve kaplarına ait kalıntıların yanında, Osmanlı dönemine ait cami, mescit,türbe,çeşme,sivil mimari örneği yapıların yoğun olarak bölgede yer alması,bunun yanında Bithinya sarayına ait Saray kazı alanı ile uzun süre başkentlik yapmış Bursa’da devletin idare edildiği ‘Bey Sarayı’ alanı’nın mevcudiyeti bölgenin sahip olduğu zenginliği vurgulamaktadır. Bölgede yer alan sivil mimari örneği yapılar ve özgünlüğünü koruyabilmiş sokak dokuları ise ayrı bir zenginlik oluşturmaktadır.
Bursa kalesi ve surlar bu gün tophane ve hisar bölgesinin bulunduğu doğal kayalıklar üzerine Bursa’nın ilk kurucusu olan Bitinyalılar tarafından yapılmıştır. Surlardaki ilk onarımı Orhan Bey yaptırmış, hatta bu tamirat sırasında bazı Bizans yapı malzemelerinin de kullanıldığı görülmektedir. Yine zaman zaman kapsamlı tamiratlar gören surlar, Osmanlı döneminde özellikle Timur saldırılarından sonra ve arkasından yaşanan Karamanoğlu Mehmed Bey’in kuşatması sonrası Hacı İvaz Paşa tarafından tamirler yapılarak güçlendirilmiştir.Bundan başka 1651 ve 1855 yıllarında ise tekrar teferruatlı bir onarımdan geçirilmiştir.
Toplam uzunluğu 3.38 kilometreyi bulan surlar Saltanat Kapısı,Yer Kapı (Bab-ı Zemin),Fetih Kapısı (Su Kapısı),Zindan Kapı ve Kaplıca Kapısı olmak üzere 5 kapı ve 14 burca sahiptir.Bu kapılardan en büyüğü ve Şehir Kapısı niteliğindeki Saltanat kapısı olup, Tophaneye çıkan yolun Ortapazar caddesi başlangıcında yer almakta idi. Pınarbaşı bölgesinde surlar çift sıralı olarak inşa edilmiştir, bunun sebebi olarak bölgenin korunma açısından daha zayıf olmasını gösterilir.Ayrıca en sağlam surlar yine bu bölgede yer alır. Ünlü Seyyah Evliya Çelebi Seyehatnamesinde Surlardan bahsederken çevresinin 10 bin adım olduğunu,67 kule ve 5 kapısının mevcut olduğunu bizlere bildirmektedir.
|
|
